ჟანგბადის შესუნთქვა = დაბერების შებრუნება?
ჟანგბადი ადამიანის სუნთქვისთვის აუცილებელი მნიშვნელოვანი ნივთიერებაა. ჟანგბადი ადამიანის ორგანიზმში ფილტვების მეშვეობით შედის და სისხლის წითელი უჯრედების მეშვეობით გადააქვთ ადამიანის სხეულის სხვადასხვა ქსოვილებსა და ორგანოებში, რაც უზრუნველყოფს უჯრედების მეტაბოლიზმს. თუმცა, ადამიანის ორგანიზმის დაბერებისას, მისი ჟანგბადის შთანთქმის უნარი კვლავ მცირდება. პროფესორ ჰერმრნასენის მიერ 1973 წელს ჩატარებული კვლევის თანახმად:
1. 70 კგ წონის ზრდასრული ადამიანი დღეში დაახლოებით 20 000-ჯერ სუნთქავს და დღეში დაახლოებით 0.75 კგ ჟანგბადს შეისუნთქავს.
2. ქალების ჟანგბადის შთანთქმის უნარი პიკს აღწევს 15-დან 25 წლამდე ასაკში და მცირდება წელიწადში 2.5%-ით.
3. მამაკაცებში ჟანგბადის შთანთქმის უნარი პიკს აღწევს 20-დან 30 წლამდე ასაკში და მცირდება წელიწადში 2%-ით.
დაბერება ადამიანის ორგანიზმის ბუნებრივი ფიზიოლოგიური პროცესი და შეუქცევადი მოვლენაა. თუმცა, დაბერებაზე გავლენას ახდენს მრავალი ფაქტორი, მათ შორის გარემო ფაქტორები, გენეტიკური ფაქტორები, ფსიქოლოგიური ფაქტორები, დაავადებები, ცხოვრების წესი და ა.შ. ეს მრავალი ფაქტორის ურთიერთქმედების შედეგია.
რა არის „ჰიპოქსიის დაბერების თეორია“?
ზოგიერთი მეცნიერი მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური დაბერება დაბადებიდან იწყება. ამ გაგებით, ადამიანის სასიცოცხლო პროცესი დაბერების პროცესია. უფრო მეტიც, ქრონიკული ჰიპოქსია და დაბერება ურთიერთმიზეზობრივია. ქრონიკული ჰიპოქსია აჩქარებს ჩვენს დაბერებას, ხოლო თავად დაბერება ორგანიზმში ქრონიკულ ჰიპოქსიას იწვევს.
სიბერის შემდეგ, ადამიანის ორგანიზმის ძირითადი ფიზიოლოგიური ფუნქციები დეგრადირდება, მათ შორის გულ-სისხლძარღვთა სისტემის, სასუნთქი სისტემის და ცენტრალური ნერვული სისტემის დეგენერაცია. ფიზიოლოგიური დაბერების ზემოთ ჩამოთვლილი შედეგები პირდაპირ იწვევს ხანდაზმულებში ჟანგბადის მიღების შემცირებას, ჟანგბადის ტრანსპორტირების უნარის შემცირებას და ჟანგბადის გამოყენების ეფექტურობის შემცირებას, რაც იწვევს მთელი სხეულის ქსოვილების სხვადასხვა ხარისხით ქრონიკული ჰიპოქსიის მდგომარეობაში მოხვედრას.
თუ სხეული ქრონიკული ჰიპოქსიის მდგომარეობაშია, ორგანოებში გადატანილი ჟანგბადიც შემცირდება და ორგანოების ფუნქციები დაზარალდება ან საერთოდ ვერ ფუნქციონირებს, რაც იწვევს სხვადასხვა ქრონიკულ დაავადებებს, ფიზიოლოგიური ფუნქციების დეგენერაციას და დაჩქარებულ დაბერებას. ამრიგად, ადამიანის დაბერება და ქრონიკული ჰიპოქსია ერთი მონეტის ორი მხარეა და ერთმანეთზე მოქმედებს.
1969 წელს უცხოელმა მეცნიერებმა გაზომეს, რომ ხანდაზმულებში არტერიული ჟანგბადის პარციალური წნევა ასაკის ყოველი წლის განმავლობაში 3 მმ.ვწყ.სვ.-ით მცირდებოდა, ანუ ჟანგბადის პარციალური წნევა ასაკთან ერთად თანდათან მცირდებოდა, რაც ჰიპოქსიას - ასევე „ჰიპოქსიის დაბერების თეორიას“ - იწვევს.
ადამიანისთვის საჭირო ნივთიერებების ყველაზე დიდ ნაწილს, 61%-მდე, ჟანგბადი შეადგენს, შემდეგ მოდის ნახშირბადი 20%-ით და წყალბადი 12%-ით. დანარჩენი ნივთიერებები, როგორიცაა აზოტი, კალციუმი, ქლორი, ფოსფორი, გოგირდი, ფტორი, ნატრიუმი, მაგნიუმი და რკინა, ძალიან მცირე პროპორციებს შეადგენს.
ქრონიკული ჰიპოქსია და გავრცელებული გერიატრიული დაავადებები
- ბევრი გერიატრიული დაავადება ქრონიკული დაავადებებია, რომლებმაც შეიძლება გავლენა მოახდინონ ორგანიზმის ჟანგბადით მომარაგებაზე ან გამოწვეული იყოს ჰიპოქსიით. მოკლედ, ისინი ძირითადად ჟანგბადთან არის დაკავშირებული.
- ტვინი ადამიანის ორგანიზმში ყველაზე მეტად საჭირო ორგანოა ჟანგბადზე და ასევე ძალიან მგრძნობიარეა ჰიპოქსიის მიმართ.
- როდესაც ჰიპოქსია პირველად ხდება, ადამიანის სხეული რეაგირებს კომპენსატორული დამცავი პასუხით.
- თუ კომპენსატორული რეაქციები ვერ აკმაყოფილებს ორგანიზმის საჭიროებებს, ტვინის უჯრედების დაზიანების აღდგენა რთული იქნება. შემდგომში პათოლოგიური ცვლილებების სერია განვითარდება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ორგანოებში, როგორიცაა გული, ფილტვები, ღვიძლი და თირკმელები.
როგორ აღვადგინოთ „დაკარგული“ ჟანგბადი?
დაბერება ადამიანის ორგანიზმის ბუნებრივი ფიზიოლოგიური პროცესია. ჟანგბადის ინჰალაციით ნამდვილად ვერ მიიღწევა ასაკის „უკუღმა ზრდა“ და ვერც სხვადასხვა გერიატრიული დაავადებების უარყოფითი ეფექტების სრულად თავიდან აცილება. თუმცა, მას შეუძლია მინიმუმამდე დაიყვანოს გერიატრიული დაავადებების უმეტესობის სიმძიმე, თავიდან აიცილოს დაავადების გაუარესება, ხელი შეუწყოს გამოჯანმრთელებას და შეანელოს დაბერების პროცესი.
ჟანგბადის მიღების რეგულარული და დროული შევსებით, ხანდაზმულებს შეუძლიათ პირდაპირ აანაზღაურონ ფიზიოლოგიური ფუნქციის შემცირებით გამოწვეული ჟანგბადის აუცილებელი მარაგის დაკარგვა, რათა შენარჩუნდეს ორგანიზმში სხვადასხვა ორგანოების ნორმალური ფუნქცია.
გამოქვეყნების დრო: 2025 წლის 4 აგვისტო
